Bijgewerkt op 21 augustus 2026 | Geschatte leestijd: 14 minuten
Het onderzoek naar fotobiomodulatie (PBM), antimicrobieel blauw licht en antimicrobiële fotodynamische inactivatie is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Deze vakgebieden overlappen elkaar in het gebruik van licht, maar ze maken niet gebruik van dezelfde mechanismen, blootstellingsomstandigheden, apparaten of wettelijke claims. Door ze als onderling verwisselbaar te beschouwen, kan een interessante laboratoriumbevinding worden omgezet in een misleidende gezondheidsclaim voor de consument.
Doodt roodlichttherapie virussen of bacteriën? Voor conventionele fotobiomodulatieapparaten voor consumenten die golflengten uitzenden zoals rood licht van 660 nm en nabij-infrarood licht van 850 nm, bestaat er geen gevalideerde basis voor het gebruik ervan om oppervlakken te desinfecteren, ziekteverwekkers bij contact te doden of een actieve infectie te behandelen. Antimicrobiële fotodynamische inactivatie is een aparte, protocolspecifieke methode die een compatibele fotosensibilisator, een overeenkomstige golflengte, zuurstof en een gedefinieerde stralingsdosis combineert. PBM kan cellulaire of inflammatoire signalering beïnvloeden in bepaalde experimentele en klinische omstandigheden, maar dat bewijst niet dat het leidt tot snellere verwijdering van ziekteverwekkers, infectiepreventie of algemene "immuunondersteuning".
Het onderscheid is belangrijk omdat overdreven beweringen mensen ertoe kunnen aanzetten om antibiotica, antivirale middelen, wondonderzoek of gevestigde infectiebestrijdingsmaatregelen uit te stellen. In het volgende wordt het verschil tussen directe inactivatie van pathogenen en fotobiomodulatie van gastheerweefsel besproken, wordt uitgelegd wat huidige studies wel en niet kunnen aantonen en hoe infectiegerelateerde beweringen kunnen worden geëvalueerd zonder laboratoriumresultaten te verdraaien tot behandelingsaanbevelingen.
Hoe rood licht op cellulair niveau reageert met ziekteverwekkers
Vergelijking van fotobiomodulatie, antimicrobiële fotodynamische inactivatie en UV-C-mechanismen
De algemene opvatting is simpel: licht doodt bacteriën. Maar de golflengte alleen bepaalt niet of een lichtbron kiemdodend is. Het absorberende molecuul, de toegediende dosis, de blootstellingsgeometrie, het organisme, de omgeving en het beoogde gebruik spelen allemaal een rol.
Kiemdodende UV-C-systemen werken over het algemeen binnen een golflengtebereik van ongeveer 200-280 nm, waarbij een sterke microbicide werking vaak wordt gerapporteerd rond 250-270 nm. UV-C breekt DNA of RNA niet zomaar af. Het wordt sterk geabsorbeerd door microbiële nucleïnezuren en kan fotochemische beschadigingen veroorzaken, waaronder cyclobutaanpyrimidinedimers in DNA en analoge beschadigingen in RNA. Deze beschadigingen kunnen replicatie en transcriptie blokkeren. De daadwerkelijke microbiële reductie hangt af van de golflengte, de geleverde energiedichtheid, de belichtingstijd, de afstand, schaduwvorming, oppervlakteverontreiniging en de gevoeligheid van het organisme.[1]
Rood licht van 660 nm en nabij-infrarood licht van 850 nm worden in fotobiomodulatieonderzoek voor een ander doel gebruikt. In zoogdiercellen worden mitochondriën en cytochroom c-oxidase vaak besproken als mogelijke lichtgevoelige plaatsen, maar het moleculaire initiatiemechanisme is nog niet volledig opgehelderd. Cytochroom c-oxidase moet daarom worden beschreven als een van de voorgestelde of belangrijkste fotoacceptoren, en niet als een universeel bewezen primair doelwit. Andere hypothesen omvatten ionkanalen, watergerelateerde effecten, stikstofmonoxidesignalering, redoxsignalering en additionele fotoacceptoren. Elke downstream verandering in ATP, reactieve zuurstofsoorten, calcium, stikstofmonoxide of genexpressie is parameter- en contextafhankelijk en geen automatisch gevolg van blootstelling aan rood of nabij-infrarood licht.[2]
Er bestaat een apart mechanisme genaamd fotodynamische inactivatie (PDI), vaak aangeduid als antimicrobiële fotodynamische therapie wanneer het als medische interventie wordt gebruikt. PDI vereist een fotosensibilisator die een overeenkomstige golflengte absorbeert in aanwezigheid van zuurstof. De resulterende fotochemische reactie kan reactieve zuurstofsoorten genereren die microbiële membranen, eiwitten en nucleïnezuren beschadigen. De fotosensibilisator kan doelbewust worden toegevoegd, of in sommige bacteriële blauwlichtexperimenten kunnen de relevante chromoforen endogeen zijn. Per definitie is PDI echter een fotosensibilisator-licht-zuurstofsysteem; rood licht alleen is niet gelijkwaardig aan een volledig PDI-protocol.
Het verschil in golflengte is nog steeds van belang, maar het kan niet losgekoppeld worden van de absorber. Violetblauw licht rond 405-470 nm is uitgebreid bestudeerd voor directe bacteriële reductie, omdat sommige bacteriën endogene porfyrinen en verwante chromoforen bevatten. Rood licht rond 630-660 nm kan ook worden gebruikt bij PDI in combinatie met een roodabsorberende fotosensibilisator. Virussen moeten apart worden besproken: ze delen niet hetzelfde bacteriële porfyrinepad en de resultaten van inactivatie met zichtbaar licht variëren afhankelijk van het virustype, het medium, de dosis en de aanwezigheid of afwezigheid van een externe fotosensibilisator.[3]
Doodt roodlichttherapie virussen of bacteriën simpelweg door er een conventioneel paneel of draagbaar apparaat op te richten? Het huidige bewijs ondersteunt die bewering niet. Een aPDI-systeem in een laboratorium, dat gebruikmaakt van een afgestemde fotosensibilisator en gemeten stralingsdosis, is een andere modaliteit dan een consumenten-PBM-apparaat dat is ontworpen voor blootstelling aan rood of nabij-infrarood licht.
Het begrijpen van die grens is essentieel voor een accurate interpretatie van zowel werkingsmechanismen als productclaims.
Wat het huidige onderzoek daadwerkelijk aantoont
Gekalibreerde opstelling voor antimicrobieel lichtonderzoek
Het onderzoeksgebied is wetenschappelijk interessant, maar de resultaten zijn sterk afhankelijk van de lichtbron, het organisme, de blootstellingsomstandigheden en het eindresultaat.
Onderzoeken naar violetblauw licht en de remming van bacteriën omvatten onderzoek naar methicilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) en andere antibioticaresistente bacteriën. Veel van dit bewijs is in vitro, wat betekent dat organismen worden blootgesteld in petrischalen, vloeibare media of biofilmmodellen onder gecontroleerde omstandigheden. Gerapporteerde effecten kunnen niet worden overgedragen naar een consumentenapparaat, tenzij de golflengte, spectrale bandbreedte, gemiddelde bestralingssterkte, stralingsdosis, afstand, verlicht oppervlak, temperatuur, medium en organisme vergelijkbaar zijn.
Rood licht komt ook voor in antimicrobieel onderzoek, maar het is belangrijk om te bepalen of het experiment PBM of PDI onderzocht. Een in vitro-studie uit 2025 gebruikte bijvoorbeeld een 660 nm LED samen met een specifieke kationische chlorin-fotosensibilisator, incubatie, een lichtdosis van 5 J/cm² en – onder bepaalde omstandigheden – kaliumjodide om MRSA en andere biofilms te verminderen. Dat resultaat ondersteunt onderzoek naar het complete aPDI-systeem; het toont niet aan dat een 660 nm thuispaneel op zichzelf MRSA doodt of een geïnfecteerde wond behandelt.[4]
Onderzoeken naar antivirale werking van zichtbaar licht zijn heterogener. Sommige experimenten hebben aangetoond dat bepaalde bacteriofagen of omhulde virussen geïnactiveerd kunnen worden onder hoge, gecontroleerde lichtdoseringen, terwijl andere bevindingen afhankelijk zijn van fotosensibilisatoren in het omringende medium. Een resultaat met een virussurrogaat, een plasmamonster of een laboratoriumsuspensie bewijst niet dat rood of nabij-infrarood licht griep, COVID-19 of een andere virale infectie bij een persoon kan behandelen.
In vroege publicaties uit het pandemietijdperk werd voorgesteld om PBM te gebruiken om de longontsteking die met COVID-19 gepaard gaat te beïnvloeden. Een veel geciteerd overzicht uit 2021 identificeerde echter 17 relevante studies, die allemaal gebruik maakten van diermodellen in plaats van gecontroleerde studies met mensen naar de behandeling van COVID-19.[5] Latere kleinschalige studies en casusrapporten rechtvaardigen niet de algemene bewering dat apparaten met rood of nabij-infrarood licht de virale lading verminderen, infectie voorkomen, de virale klaring versnellen of systemische immuunondersteuning bieden.
De meest verdedigbare conclusie is daarom beperkt: PBM kan bepaalde ontstekings-, redox- of immuungerelateerde markers in sommige modellen veranderen en kan aandoeningsspecifieke klinische effecten hebben onder vastgestelde protocollen. Een verandering in een marker is geen bewijs van pathogeeninactivering, snellere genezing van de infectie of voordeel voor de patiënt. Studies met een fotosensibilisator, een andere golflengte, een hoge stralingsdosis, een geïsoleerde kweek of een gereguleerd medisch protocol kunnen niet als bewijs worden gebruikt voor een doorsnee consumentenpanel.
De onderzoeksrichtingen zijn het volgen waard, maar de conclusies moeten apparaat-, protocol-, organisme- en indicatiespecifiek blijven.
Waar de wetenschap de beweringen niet ondersteunt
Vergelijking van UV-C, antimicrobiële fotodynamische inactivatie en consumenten-PBM
De meest voorkomende misvatting over de vraag "doodt roodlichttherapie virussen of bacteriën?" is dat elke golflengte die geassocieerd wordt met een biologisch effect ook als kiemdodend middel kan dienen. Roodlichtpanelen voor consumenten en draagbare wellnessapparaten zijn niet gevalideerd als vervanging voor desinfectiemiddelen, antibiotica, antivirale middelen, wondverzorging of gereguleerde infectiebestrijdingssystemen.
De onderstaande tabel geeft het belangrijkste verschil weer:
| Functie | Kiemdodende UV-systemen | Antimicrobiële PDI-systemen | Roodlichttherapie voor consumenten (meestal 630–850 nm) |
|---|---|---|---|
| Primair golflengtebereik | Meestal UV-C, ongeveer 200-280 nm; de exacte golflengte is apparaatspecifiek. | Afgestemd op de fotosensibilisator; kan blauw, rood of andere zichtbare golflengten bevatten. | Veelvoorkomende golflengten zijn rood en nabij-infrarood, zoals 630, 660, 810, 830 of 850 nm. |
| Vereist een fotosensibilisator. | Geen externe fotosensibilisator nodig | Ja; een endogene of exogene fotosensibilisator is essentieel voor het mechanisme. | Geen fotosensibilisator bij conventioneel PBM-gebruik. |
| Direct bewijs van pathogeneninactivering | Apparaat-, organisme-, oppervlak-, dosis- en testconditiespecifiek | Protocol-, fotosensibilisator-, organisme- en toepassingsspecifiek; veel bewijs is nog steeds gebaseerd op laboratoriumonderzoek. | Niet geschikt voor conventioneel gebruik door consumenten met betrekking tot PBM's. |
| Amerikaanse regelgevingsstatus | Dat hangt af van het specifieke apparaat, het beoogde gebruik, de classificatie en de markttoelating. | Dat hangt af van het specifieke product, de indicatie en de regelgeving. | Registratie bij de FDA of vermelding van een medisch hulpmiddel op de lijst is op zich geen goedkeuring voor een antimicrobiële claim. |
| Geschikt voor oppervlakte desinfectie. | Alleen wanneer het specifieke apparaat en de gevalideerde instructies dat gebruik voorschrijven. | Doorgaans ontworpen voor een specifiek doel in plaats van voor routinematige desinfectie van oppervlakken in de omgeving. | Nee |
| Primair beoogd gebruik | Het gebruik zoals vermeld in de gevalideerde apparaatetikettering. | De specifieke onderzochte of geautoriseerde fotodynamische toepassing | Gebruik voor algemeen welzijn of een productspecifieke indicatie, ondersteund door de exacte etikettering en wettelijke status. |
Consumentenapparaten die werken op 630–850 nm kunnen golflengten bevatten die ook worden gebruikt om bepaalde PDI-fotosensibilisatoren te activeren, maar ze bevatten niet het complete antimicrobiële systeem of het gevalideerde protocol ervan. Wat ontbreekt is niet per se de numerieke golflengte; het gaat om de bijbehorende fotosensibilisator, de gedefinieerde concentratie en incubatietijd, de zuurstofomstandigheden, de gekalibreerde spectrale output, de stralingsdosis, de doelgeometrie, de microbiologische validatie, de veiligheidscontroles en het geautoriseerde beoogde gebruik.
Wat de regelgevingsstatus betreft, duiden de FDA-registratie van een vestiging en de vermelding van een apparaat niet op goedkeuring, toestemming, autorisatie, certificering of onderschrijving van een faciliteit of haar producten. De FDA geeft ook geen certificaten voor vestigingsregistratie af.[6] REDDOT LED rapporteert FDA-vestigingsregistratienummer 3016214547 en de bijbehorende informatie over de vermelding van het apparaat. Deze gegevens bieden traceerbaarheid van de regelgeving, maar ze bewijzen niet dat een REDDOT-apparaat is goedgekeurd om bacteriën te doden, virussen te inactiveren, oppervlakken te desinfecteren of infecties te behandelen. Als een product onder een 510(k)-vrijstellingscategorie valt, beschrijft die vrijstelling een regelgevingstraject; het is geen 510(k)-goedkeuring en geeft geen toestemming voor een antimicrobiële claim.
De veilige conclusie is productspecifiek: er wordt hier geen vergunning voor het in de handel brengen van antimicrobiële stoffen vermeld voor een conventioneel REDDOT rood/NIR-consumentenpaneel, dus dit artikel doet geen uitspraken over antimicrobiële, antivirale, infectiebestrijdende of desinfecterende werking van dergelijke apparaten.
Legitieme gezondheidsvoordelen, onderbouwd met bewijs, en de plaats van antimicrobiële effecten daarin.
Aandoeningsspecifieke PBM-bewijsbeoordeling
Fotobiomodulatie is onderzocht voor diverse effecten op weefsels, pijn, mondgezondheid, huidaandoeningen en herstel. De kwaliteit en consistentie van dit bewijsmateriaal variëren echter aanzienlijk per aandoening en protocol. Een positief resultaat bij een bepaalde golflengte, apparaatvorm, behandelgebied of klinische indicatie kan niet automatisch worden overgedragen naar een ander full-body paneel of draagbaar apparaat.
Beweringen met betrekking tot ontstekingen, collageen, wonden, spierherstel of gewrichtscomfort moeten daarom worden geformuleerd als conditiespecifieke onderzoeksresultaten, en niet als universele voordelen van 'roodlichttherapie'. Productspecificaties zoals golflengte of bestralingssterkte helpen bij het beschrijven en vergelijken van een apparaat, maar ze bewijzen geen klinische werkzaamheid. Bestralingssterkte alleen is met name onvoldoende: voor de interpretatie zijn ook de meetafstand en -methode, de gemiddelde output over de tijd, het verlichte gebied, de blootstellingstijd, de stralingsdosis, de pulsparameters, de uniformiteit, de temperatuur en bewijsmateriaal dat overeenkomt met de daadwerkelijke context van het apparaat nodig.[7]
Het verband tussen PBM en infectie wordt vaak overdreven door de nadruk te leggen op ontsteking. Ontsteking is onderdeel van zowel de afweer van het lichaam als van weefselbeschadiging, en het veranderen van een ontstekingsmarker leidt niet noodzakelijkerwijs tot een betere infectiebestrijding. Het is juister om te stellen dat PBM is onderzocht op contextafhankelijke modulatie van specifieke reacties van gastheercellen en ontstekingsreacties. Het mag niet "antimicrobieel" of "immuunondersteunend" worden genoemd, tenzij deze patiëntrelevante resultaten zijn aangetoond voor het specifieke apparaat, protocol, de betreffende populatie en indicatie.
Recidiverende herpes labialis is een nuttig voorbeeld van waarom specificiteit belangrijk is. Een gerandomiseerde studie uit 2024 met 650 nm PBM rapporteerde een snellere pijnvermindering dan topische acyclovir onder de geteste parameters, maar vond geen verschil in klinische genezingstijd. Een eerdere placebogecontroleerde studie met een 1072 nm infrarood LED-protocol rapporteerde een kortere mediane genezingstijd dan bij schijnbehandeling.[8,9] Deze kleine, protocolspecifieke bevindingen moeten worden beschreven als heterogeen bewijs. Ze bewijzen geen directe inactivatie van HSV-1, stellen geen enkel mechanisme vast en ondersteunen niet het vervangen van antivirale zorg door een ander draagbaar apparaat voor consumenten.
Hier volgt een korte checklist van wat het bewijsmateriaal redelijkerwijs kan ondersteunen in discussies over infectieziekten:
- Het rapporteren van conditiespecifieke weefsel- of ontstekingsresultaten uit gecontroleerde PBM-studies zonder deze als pathogeen-dodende effecten te bestempelen.
- Het bespreken van onderzoek naar wondgenezing los van de behandeling van actieve infecties en zonder ervan uit te gaan dat elke wond geschikt is voor blootstelling aan licht.
- Het beschrijven van uiteenlopende, protocolspecifieke bevindingen met betrekking tot koortsblaasjes, zonder deze te generaliseren naar niet-gerelateerde apparaten of golflengten.
- Het rapporteren van veranderingen in cytokinen of andere biomarkers als onderzoeksbevindingen, niet als bewijs van immuunversterking of snellere eliminatie van ziekteverwekkers.
- PBM mag alleen als aanvulling worden overwogen wanneer de exacte productinformatie, het bewijsmateriaal en een gekwalificeerde professional het gebruik ervan ondersteunen – nooit als vervanging van de standaardzorg.
De betrouwbaarheid van componenten blijft belangrijk, maar technische specificaties vereisen ook bewijs. Isolatiedekking, PCB-layout, kruip- en isolatieafstanden, diëlektrische sterkte, overstroombeveiliging, componenttemperatuur, ontvlambaarheid van materialen, soldeerkwaliteit en gedrag bij afwijkende werking moeten worden geëvalueerd als een geïntegreerd veiligheidssysteem. Een volledig geïsoleerde jumperdraad kan een bepaald faalrisico verminderen, maar kan niet worden beschouwd als een garantie die "falen volledig voorkomt", vlambogen of brandgevaar elimineert of de levensduur van LED's verlengt zonder vergelijkende validatie. Nuttig bewijsmateriaal omvat ontwerptekeningen, componentspecificaties, resultaten van diëlektrische weerstandstests, thermische tests, tests bij afwijkende werking, traceerbaarheid van batches en het relevante elektrische veiligheidsrapport.
Ontstekingsremmende of weefselherstellende bevindingen kunnen relevant zijn in een specifieke herstelcontext, maar ze maken van een PBM-apparaat geen antimicrobiële therapie.
Praktische richtlijnen: wat roodlichttherapie wel en niet kan doen bij infectiegerelateerde klachten.
Rollen binnen medische beoordeling en infectiebestrijding
Neem bijvoorbeeld iemand die een antibioticakuur heeft afgerond, maar nog steeds last heeft van roodheid, gevoeligheid, afscheiding, warmte, zwelling of een wond die langzaam geneest. Het afronden van een kuur bewijst op zich niet dat de infectie verdwenen is. Aanhoudende of verergerende symptomen vereisen een nieuwe medische beoordeling, omdat ze kunnen wijzen op een aanhoudende infectie, een slechte bloedsomloop, complicaties gerelateerd aan diabetes, een ongeschikt antibioticum of een andere oorzaak. Een consumentenlamp mag niet als de automatische volgende stap worden ingezet.
Als een gekwalificeerde arts bevestigt dat er geen actieve infectie of acute complicatie aanwezig is, moet elk later gebruik van PBM nog steeds exact overeenkomen met de productinformatie, veiligheidsinstructies, bewijsmateriaal, behandelgebied en het beoogde doel van het apparaat. Het bewijsmateriaal moet worden beschreven als aandoenings- en protocolspecifiek, en niet als bewijs dat rood licht in het algemeen geschikt is na een infectie.
Voor lezers die vragen hebben over infecties in verband met roodlichttherapie, volgt hier een overzicht van de belangrijkste punten:
Waarvoor kan roodlichttherapie geschikt zijn?
- Gebruik dat valt binnen het specifieke, op het apparaat vermelde, algemene gezondheidsdoel of de productspecifieke, geautoriseerde indicatie.
- Een aandoeningsspecifiek aanvullend gebruik, aanbevolen door een gekwalificeerde professional nadat een actieve infectie en andere complicaties zijn beoordeeld.
- Het reproduceren van een gepubliceerd protocol is alleen toegestaan wanneer het apparaat, de golflengte, de gemiddelde bestralingssterkte, de stralingsdosis, het gebied, het schema en de patiëntcontext daadwerkelijk vergelijkbaar zijn.
- Niet-infectiegerelateerde wellnessroutines uitgevoerd volgens de gebruiksaanwijzing, oogveiligheidsrichtlijnen, sessielimieten en contra-indicaties.
Waarvoor is roodlichttherapie niet geschikt?
- Zelfbehandeling van een actieve of vermoedelijke bacteriële infectie, waaronder MRSA, of het uitstellen van medisch onderzoek van een verergerende wond.
- Het desinfecteren van oppervlakken, medische apparatuur, persoonlijke bezittingen, lucht of water.
- Het vervangen van antibiotica, antivirale middelen, wondverzorging, vaccinaties, handhygiëne of gevalideerde infectiepreventieprotocollen.
Het formaat van een apparaat alleen is niet voldoende om de geschiktheid voor een koortslip, een ontstoken huid of een genezende wond vast te stellen. Een compact apparaat is wellicht gemakkelijker te positioneren, maar een lijst met golflengtes en een wattage geven geen informatie over de optische dosis die aan het weefsel wordt afgegeven en bewijzen evenmin de effectiviteit. Elektrisch wattage is niet hetzelfde als optische bestralingssterkte. Voor een productspecifieke aanbeveling zijn metingen van de spectrale en tijdgemiddelde output, de geometrie van het behandelvlak, de stralingsdosis, veiligheidsgegevens, exacte etikettering, de wettelijke status en klinisch bewijs voor dat specifieke model en gebruik vereist.
Regelgevings- en conformiteitsdocumenten moeten ook worden geïnterpreteerd op basis van hun toepassingsgebied. CE-markering geeft aan dat het product voldoet aan de EU-wetgeving die van toepassing is op het specifieke product en het beoogde doel; FCC-documentatie behandelt de toepasselijke radiofrequentie-eisen; RoHS beperkt bepaalde gevaarlijke stoffen; ISO 13485 behandelt een kwaliteitsmanagementsysteem voor medische hulpmiddelen; en MDSAP behandelt gecontroleerde kwaliteitssystemen en regelgevingsprocessen. Geen van deze documenten bewijst op zichzelf de antimicrobiële werkzaamheid, stelt een door de FDA goedgekeurde indicatie vast of valideert een bepaalde golflengte, bestralingssterkte of behandelingsresultaat. Kopers dienen actuele, modelspecifieke certificaten, verklaringen, testrapporten, uitgevende instanties, toepassingsgebieden, normen en vervaldatums op te vragen.[10–12]
Belangrijkste conclusies
Conventionele roodlichttherapie bij 660 nm of blootstelling aan nabij-infrarood bij 850 nm is niet gevalideerd voor het doden van virussen of bacteriën, het desinfecteren van oppervlakken of het vervangen van infectiebehandelingen. UV-C kiemdodende apparaten en antimicrobiële fotodesinfectie (PDI) werken via verschillende, apparaat- en protocolspecifieke mechanismen. PDI vereist een compatibele fotosensibilisator, passend licht, zuurstof en een gedefinieerde blootstelling. Fotobiomodulatie (PBM) kan in bepaalde omstandigheden bepaalde gastheercel- of ontstekingsmarkers beïnvloeden, maar veranderingen in markers bewijzen niet dat pathogenen zijn verwijderd, infecties zijn voorkomen of dat het immuunsysteem systemisch wordt ondersteund.
FAQ
Doodt roodlichttherapie virussen of bacteriën op oppervlakken?
Geen enkel conventioneel PBM-apparaat van 660 nm of 850 nm mag worden gebruikt of op de markt gebracht als oppervlakte-desinfectiemiddel zonder productspecifieke microbiologische validatie en de toepasselijke wettelijke goedkeuring. Kiemdodende UV-C-apparaten gebruiken een ander spectraal bereik en kunnen fotobeschadigingen van nucleïnezuren veroorzaken die microbiële replicatie voorkomen. Hun effectiviteit hangt nog steeds af van de toegediende dosis, afstand, blootstellingstijd, organisme, materiaal, verontreiniging, zichtlijn en schaduwvorming. UV-C kan ook de ogen en de huid beschadigen, dus mogen alleen gevalideerde apparaten worden gebruikt volgens de instructies.[1,13]
Kunnen apparaten voor roodlichttherapie worden gebruikt om medische apparatuur te desinfecteren?
Nee. Conventionele rood/NIR-therapieapparaten zijn niet gevalideerd voor de desinfectie of sterilisatie van medische apparatuur. Medische apparatuur moet eerst worden geclassificeerd op basis van het beoogde contact: kritische items vereisen over het algemeen sterilisatie, semi-kritische items vereisen ten minste desinfectie op hoog niveau, en niet-kritische items gebruiken geschikte desinfectie op laag niveau. Reiniging, compatibele herverwerkingsmethoden, gevalideerde contactomstandigheden en de instructies van de fabrikant van de apparatuur zijn allemaal van belang. "Desinfectie" en "sterilisatie" zijn geen uitwisselbare termen.[14]
Welke golflengten van rood licht zijn effectief tegen bacteriën of virussen?
Er bestaat geen enkele golflengte die breed effectief is tegen zowel bacteriën als virussen. Violetblauw licht rond 405-470 nm heeft in het laboratorium aantoonbare activiteit tegen bepaalde bacteriën via endogene chromoforen bij gedefinieerde doseringen. Rood licht rond 630-660 nm kan compatibele externe fotosensibilisatoren activeren in PDI. Virussen delen niet hetzelfde porfyrinemechanisme als bacteriën, en virale inactivatie door zichtbaar licht varieert afhankelijk van het virus, het omringende medium, de status van de fotosensibilisator en de stralingsdosis. Conventionele rood/NIR PBM zonder een bijpassende fotosensibilisator is niet gevalideerd als een algemene antimicrobiële of antivirale methode.
Is roodlichttherapie door de FDA goedgekeurd voor het doden van ziekteverwekkers?
Een FDA-registratie en een vermelding op de lijst van apparaten betekenen niet dat een apparaat door de FDA is goedgekeurd, vrijgegeven, geautoriseerd, gecertificeerd, veilig of effectief is voor een bepaalde indicatie. REDDOT LED rapporteert FDA-registratienummer 3016214547 en informatie over de vermelding op de lijst van apparaten, maar deze gegevens bewijzen niet dat een apparaat is goedgekeurd voor het doden van bacteriën, het inactiveren van virussen, het desinfecteren van oppervlakken of het behandelen van infecties. Sommige apparaten vallen mogelijk onder een 510(k)-vrijstellingscategorie; vrijstelling is niet hetzelfde als 510(k)-goedkeuring en geeft geen recht op een antimicrobiële claim. Elke claim met betrekking tot de inactivatie van pathogenen in de VS moet exact overeenkomen met de classificatie van het product, de toepasselijke regelgevingsprocedure, het bewijsmateriaal en de etikettering.[6,15]
Doodt roodlichttherapie MRSA of andere antibioticaresistente bacteriën?
Antimicrobiële fotodynamische studies hebben de reductie van MRSA onderzocht met behulp van een fotosensibilisator, aangepast licht, zuurstof, incubatieomstandigheden en een gedefinieerde stralingsdosis. Deze complete protocollen verschillen van behandeling met alleen rood licht. Een consumentenpaneel van 660 nm of een draagbaar PBM-apparaat is niet vastgesteld als een onafhankelijke behandeling voor klinisch relevante MRSA-infecties. Bij een vermoedelijke of bevestigde MRSA-infectie is een professionele diagnose, infectiepreventiemaatregelen en passende medische zorg vereist.
Kan roodlichttherapie virussen zoals influenza of coronavirus onschadelijk maken?
Er is geen afdoende basis om te beweren dat conventionele PBM-apparaten voor consumenten met een golflengte van 660 nm of 850 nm het influenzavirus of SARS-CoV-2 rechtstreeks inactiveren bij mensen. Laboratoriumexperimenten met zichtbaar licht maken gebruik van gecontroleerde monsters en vaak hoge stralingsdoses of specifieke media die de behandeling bij mensen niet nabootsen. PBM-onderzoeken naar luchtweginflammatie omvatten diermodellen, casusrapporten en kleine of voorlopige studies bij mensen; ze bewijzen niet dat het virus wordt gedood, dat er sprake is van preventie, dat de virusbelasting wordt verlaagd of dat het een vervanging is voor vaccinatie, antivirale middelen of medische zorg.
Referenties
- Amerikaanse Food and Drug Administration. Samenvatting van het panel voor de bestrijding van kiemdodende ultraviolette producten. 2025. https://www.fda.gov/media/190054/download
- Pope NJ, Denton ML. Differentiële effecten van 808 nm licht op enzymen van de elektronentransportketen in geïsoleerde mitochondriën: implicaties voor de initiatie van fotobiomodulatie. Mitochondrion. 2023;68:15–24. doi:10.1016/j.mito.2022.11.002. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36371074/
- Tomb RM, Maclean M, Herron PR, Hoskisson PA, MacGregor SJ, Anderson JG. Inactivering van Streptomyces -faag ΦC31 door licht van 405 nm. Bacteriophage. 2014;4:e32129. doi:10.4161/bact.32129. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25101216/
- Amorim AS, et al. Selectieve antimicrobiële fotodynamische therapie van klinische isolaten van patiënten met geïnfecteerde diabetische voetulcera met behulp van een klein kationisch chlorin. Antimicrobial Agents and Chemotherapy. 2025;69(12):e00962-25. doi:10.1128/aac.00962-25. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41251367/
- Nejatifard M, et al. Waarschijnlijke positieve effecten van fotobiomodulatie als aanvullende behandeling bij COVID-19: een systematische review. Cytokine. 2021;137:155312. doi:10.1016/j.cyto.2020.155312. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33128927/
- Amerikaanse Food and Drug Administration. Belangrijke herinneringen over registratie en vermelding. https://www.fda.gov/medical-devices/device-registration-and-listing/important-reminders-about-registration-and-listing
- Zein R, Selting W, Hamblin MR. Overzicht van lichtparameters en de effectiviteit van fotobiomodulatie: een duik in de complexiteit. Journal of Biomedical Optics. 2018;23(12):120901. doi:10.1117/1.JBO.23.12.120901. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30550048/
- Al-Hallak MAG, Chalhoub K, Hsaian JA, Aljoujou AA. Werkzaamheid van fotobiomodulatietherapie bij de behandeling van recidiverende herpes labialis: een gerandomiseerde, gecontroleerde studie. Clinical Oral Investigations. 2024;28:157. doi:10.1007/s00784-024-05541-5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38376628/
- Dougal G, Lee SY. Evaluatie van de effectiviteit van laagenergetische lichttherapie met 1072 nm infrarood licht voor de behandeling van herpes simplex labialis. Klinische en experimentele dermatologie. 2013;38(7):713–718. doi:10.1111/ced.12069. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23731454/
- Internationale Organisatie voor Standaardisatie. ISO 13485:2016 – Medische hulpmiddelen – Kwaliteitsmanagementsystemen – Eisen voor wettelijke doeleinden. https://www.iso.org/standard/59752.html
- Europese Commissie. CE-markering. https://europa.eu/youreurope/business/product-rules-compliance/general-product-compliance/ce-marking/index_en.htm
- Europese Commissie. Beperking van gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur (RoHS). https://environment.ec.europa.eu/topics/waste-and-recycling/rohs-directive_en
- Amerikaanse Food and Drug Administration. Ultraviolette (UV) straling. https://www.fda.gov/radiation-emitting-products/tanning/ultraviolet-uv-radiation
- Centers for Disease Control and Prevention. Richtlijn voor desinfectie en sterilisatie in zorginstellingen. Bijgewerkt in juni 2024. https://www.cdc.gov/infection-control/hcp/disinfection-sterilization/summary-recommendations.html
- Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). Bestaan er door de FDA geregistreerde of gecertificeerde medische hulpmiddelen? Hoe weet ik wat door de FDA is goedgekeurd? https://www.fda.gov/medical-devices/consumers-medical-devices/are-there-fda-registered-or-fda-certified-medical-devices-how-do-i-know-what-fda-approved
- Internationale Elektrotechnische Commissie. IEC 62471:2006 – Fotobiologische veiligheid van lampen en lampsystemen. https://webstore.iec.ch/en/publication/7076







